Emr-i tekvînî ile, Allahü teâlânýn dilediði þey hemen var olur. Hiç bir kimse, bu þeyin var olmasýna mâni (engel) olamaz. Allahü teâlâ her þeyin yaratýlmasý için, belli þeyleri sebeb yapmýþtýr. Belli maddeleri, belli maddelerin yaratýlmalarýna sebeb yaptýðý gibi, insanýn maddî ve mânevî gücü, çeþitli enerjiler de, bir çok þeylerin yaratýlmalarýna sebeptirler. Bir kuluna bir þey ihsân etmek, iyilik vermek ister ve o kimseyi o þeyin sebebine kavuþturur. Sebeb te'sir ettiði zaman, O da, dilerse, "Ol!" derse, o þey vâr olur. O dilemezse, hiç bir þey vâr olmaz. Hikmetini, yaratmasýný sebeplerle örtmüþ, gizlemiþtir. Çok kimse yalnýz sebepleri görmekte, sebepler arkasýndaki hikmeti, O'nun yaratmasýný anlayamamaktadýr. Bu anlayýþsýzlýðý da onun felâketine sebeb olmaktadýr. (Seyyid Þerîf Cürcânî)
|
