Bütün mevcûdât; cansýzlar, nebâtât (bitkiler) ve hayvânât olmak üzere üç cinse ayrýlýr. Bütün bunlarý yaratan Allahü teâlâdýr. Hayvan cinsinin en kýymetlisi, en þereflisi insandýr. Her cinsin nev'ileri (türleri, çeþitleri) arasýnda üstünlük sýrasý vardýr. Meselâ nebâtâttan hurma aðacý, hayvan gibi his ve hareket eder. Hurma aðaçlarýndan bir kýsmý erkek, bir kýsmý diþidir. Erkek aðaç, diþi tarafýna eðilmektedir. Erkek aðaçtan, bir madde diþiye gelmeyince, diþide meyve hâsýl olmaz. Gerçi bütün nebâtâtlarda (bitkilerde) bu iki organ vardýr. Fakat hurma aðacýnda, hayvanlar gibi görünmektedir. Hattâ hurma aðacýnýn baþýnda beyaz bir þey vardýr. Hayvanlarýn yüreði gibi iþ görür. Bu þey yaralanýrsa veya suda kalýrsa, aðaç kurur. (Ali bin Emrullah)
|
